Cross-over: kennis delen, oversteken van de ene discipline naar de andere, het combineren van kennis en van uitgangspunten op twee uiteenlopende terreinen, van wat je leert bij het ene ook elders durven toepassen, bijvoorbeeld bij wetenschappen en andere gebieden van de samenleving. Een cross-over toegepast in de kunst: het  integreren van twee kunstvormen binnen de abstracte kunst. De geometrische en de lyrische vorm: het abstract expressionisme.

Briggs024 BlackpaintingA

 

 

 

 

 

 

 

 

De voorbereidende denkwijzen voor deze twee kunstvormen zijn volledig verschillend, maar ook de uitvoering van elk van deze vormen van denken zijn volledig verschillend:

De geometrische vorm wordt tot in het kleinste detail in het hoofd bedacht en daarna, in volledige overeenstemming met het beeld in de hersenen, uitgevoerd

De lyrische vorm begint met een globaal idee over wat de bedoeling is maar wordt al doende,met voortdurend de mogelijkheid om tijdens het schilderen het schilderij aan nieuwe invallen aan te passen. Of zelfs helemaal opnieuw te beginnen, door te verwijderen wat er al is gerealiseerd.

Jarenlang was een vanzelfsprekend uitgangspunt dat deze twee verschillende denk- en uitvoeringsmethoden niet in één schilderij gecombineerd konden worden. William Manning (1936) is al 20 jaar bezig om daarvoor oplossingen te vinden. Sinds een paar jaar lukt dat op een overtuigende manier. Hij is er, nu 77 jaar oud, plotseling niet alleen creatiever maar ook productiever door geworden.

Waarom levert  deze integratie van verschillende vormen van kunst  schilderijen met een hoger niveau van schoonheid op? In vorige essays heb ik al beweerd dat de schoonheid van een abstract schilderij voor een groot deel afhankelijk is van de kwaliteit van de compositie.

De kwaliteit van de compositie is niet afhankelijk van de in boeken opgenomen regels voor compositie, maar van de intuïtieve kwaliteit van de compositie, hetgeen meestal betekent dat er een “schurende” afwijking van de regels is. Of dat voorheen onmogelijke combinaties, zoals geometrisch en lyrisch abstract, toch mogelijk blijken te zijn. Ik heb dat in vorige essays “intrigerend” genoemd.

Kramers”Nederlands Woordenboek geeft terecht aan het woord intrigeren de betekenis: ”Begeerte opwekken om te kennen, te begrijpen”. Dat is precies wat Manning bereikt met zijn nieuwe werken van de laatste jaren.

2014-01-10-21-41-53.IMG_9223_bewerkt-2 200px

ManningArtikel

 

 

Mijn conclusie is dat hij hierdoor een hoger niveau van schoonheid bereikt omdat hij moeilijkere opgaven ogenschijnlijk probleemloos oplost in zeer van elkaar verschillende en toch duidelijk tot een nieuwe stijl behorende composities.  Vorm uw eigen oordeel. Tot 23 februari 2014 kunt u in Galerie Ars Longa in Gorinchem werk van Williman Manning bestuderen.

Jan Verhoeven

Advertenties