Tags

, ,

De vorige verhalen gingen vooral over de relatie tussen de compositie en onderwerpen in de culturele sector. Daar is het belang van de compositie vanzelfsprekend, voor beeldende kunst, muziek, fotografie, design, architectuur, gastronomie, dans. Deze keer is dat belang, namelijk de doelmatigheid als resultaat van een goede compositie in het bedrijfsleven, helemaal niet vanzelfsprekend, dus des te interessanter.

Toen ik, lang geleden, 19 jaar oud was kwam ik achtereenvolgens met vier verschillende bedrijven in aanraking. Het was telkens voor drie maanden: De PNEM in Haarlem, de KEMA in Arnhem, een ijzergieterij in Breda en met Philips in Eindhoven. Ik leerde uiteenlopende organisaties in het bedrijfsleven in de praktijk kennen: Energiedistributie en het onderhoud er van, kwaliteitsbewaking met een keurmerk gebaseerd op technisch onderzoek, producten als toeleverantie voor andere bedrijven en producten voor de eindgebruikers/consumenten.

Vooral Philips bleef me bij als een compleet bedrijf. Dat wilde toen voor mij zeggen met een eigen Research afdeling (Het Natlab) en per Hoofdindustriegroep eigen ontwikkelingsafdelingen, productievoorbereidingen, productiebedrijven, centrale verkoopafdelingen, marketingafdelingen en verkoopafdelingen per land. Deze organisaties werden ondersteund door financiële afdelingen, personeels- en organisatie afdelingen (vandaag HR) en een uitgebreide inkoopafdeling. Natuurlijk ook een juridische afdeling o.a. voor het uitbaten van de patenten.
En een technisch-commerciele afdeling, waar ik later tien jaar zou werken, die de tegenstellingen tussen de onderdelen verkoop en productie moest voorkomen of beslechten en klachten van klanten moest behandelen.

Al deze organisatorische onderdelen zorgden gezamenlijk voor een goed financieel resultaat. Het personeelsbestand wereldwijd was toen meer dan 300.000 mannen en vrouwen.
Er was destijds grote overeenstemming over wat de aandelenbeurzen waar Philips genoteerd was zoals in Amsterdam, Londen en New York waren: Een combinatie van onbetrouwbare lieden die op korte termijn speculeerden met onze belangen. Waar je je niets van aan moest trekken want ze waren nu en dan alleen maar nodig om geld te leveren voor verdere uitbreiding. Je moest dit soort leveranciers redelijk behandelen, maar niet te veel macht laten krijgen. Het uitgangspunt was dat we allemaal werkten voor één grote Philipsgemeenschap en dat speculanten daarvan geen onderdeel uitmaakten. Wel de gewone leveranciers en natuurlijk de klanten.
Shareholders’ value zou toen een scheldwoord zijn geweest.

Het was een uitgekiende compositie van belangen en mogelijkheden ten dienste van eenhoger doel: Het belang van alle leden van de Philipsgemeenschap. Die kon je samenvatten in een organisatie die de Platobegrippen: Het Goede, het Ware en het Schone bij elkaar bracht. Compositie is een abstract woord voor organisatie.

Yellow Fellow gebruikt meer woorden die ongewoon zijn in het bedrijfsleven omdat we menen dat deze woorden van groot belang zijn. Zoals filosofie in de oude betekenis van het woord: Waarom doen we wat we doen en wat zouden we idealiter moeten doen.
Het is de basis om tot een goede strategie binnen de compositie te komen voor de lange termijn. Om daar aan bij te dragen heeft Yellow Fellow twee denktanks: Een met een bezetting van 9 personen van boven de 40 jaar en een jonge denktank met een bezetting van 20 tot 40 jarigen.

Ook verdedigt Yellow Fellow het idee dat innovatie gebaseerd is op creativiteit. De kunsten zijn gebaseerd op creativiteit. Daarom is het goed de kunsten in contakt te brengen met het bedrijfsleven. In de tijd van Plato waren de academies voor kunsten en techniek nog gevestigd op dezelfde campussen. Toen was de wederzijdse bevruchting tussen techniek en kunst vanzelfsprekend en dan wordt ook de betekenis van een woord als compositie vanzelfsprekend:
Het ordenen van de onderdelen van een organisatie tot een harmonisch en intrigerend geheel. Daarmee is het begrip compositie van groot belang voor een goed functionerend bedrijf.

Er moeten ook nog wat voorwaarden van meer algemene aard vervuld worden voor we dit idee kunnen toepassen. Het belang van compositie werkt alleen dan goed als het bedrijf geleid wordt door mensen die bezielend leiding geven, die nieuwsgierigheid een deugd vinden en weten dat de mensen in hun bedrijf niet alleen de linker hersenhelft (de ratio) moeten gebruiken, maar ook de rechterhelft (de intuïtie).
Een directie die werknemers beschouwt als medewerkers. Een directie die een structuur aanbiedt waarbij het duidelijk is WAT van elke medewerker gevraagd wordt, maar die het HOE hij dat wilt realiseren aan hem of haar durft over te laten.

Als aan al die voorwaarden wordt voldaan, dan wordt compositie pas echt belangrijk, want dan is dat het sluitstuk om tot een efficiënt bedrijf te komen. En ik herhaal wat aan het begin van deze serie mini-essays gezegd is: Een goede compositie is een harmonische combinatie van de onderdelen. Hier zijn de medewerkers de onderdelen, die een team moeten vormen, goed willen samenwerken om de doelen van het bedrijf te realiseren, elkaar het succes gunnen. Dat het ook in heel grote organisatie kan bewees Philips in de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw.
Het kan nu ook en heet dan “Het nieuwe werken” en is aangepast aan de mensen van de 21ste eeuw.

Wat niet nieuw hoeft te zijn is het voorop stellen van het algemene belang, van de echte stakeholders van bedrijven. Het is het herontdekken van verloren gegane idealen.
Het op zijn plaats zetten van het begrip shareholders’ value en het vervangen door stakeholders’ value.

Terug naar het gedachtegoed van Yellow Fellow: De creativiteit bevorderen door de mind te openen volgens het Engelse spreekwoord: “The mind is like a parachute, it only functions when open”
Daarom heeft Yellow Fellow het programma Mindsetting ontwikkeld. Eerst het hoofd leegmaken. Het staat iedere dag in de krant zoals het gezegd wordt door sportlieden, wetenschappers, kunstenaars in alle mogelijke variaties:“I have to clear my mind”, “Ik heb ruimte in mijn hoofd nodig”. Want dan word ik niet afgeleid door allerlei zorgen of niet-terzake-gedachten. Het kan op een passieve manier gebeuren door een strandwandeling en je hoofd leeg te laten waaien. Of een zeiltocht te maken of paard te rijden zodat je al je zintuigen moet inzetten om geen fouten te maken.

De beste methode is de actieve Yellow Fellow methode: abstracte kunst kijken en daardoor nieuw te leren kijken. De fantasie en de verbeeldingskracht worden aangesproken in dialoog met de kunst. Op zijn best leidt dat tot innovatief leiderschap, gebaseerd op een intrigerende compositie van het bedrijf.

Advertenties