Tags

, ,

Om te bewijzen dat de compositie op veel terreinen binnen de samenleving van groot belang is heb ik beloofd dat ik hierover op deze plek in de loop van dit jaar 12 mini-essays zal schrijven. Het eerste essay ging over de rol van de compositie bij de figuratieve en de abstracte kunst.  Op een vergelijkbare manier wil ik het deze keer hebben over de waarde van de compositie bij klassieke muziek en bij jazz. En ik herhaal het uitgangspunt bij deze essays over de compositie: Het gaat om het resultaat van het componeren: Intrigerende harmonie en schoonheid door rangschikken van de onderdelen.

De tijd is voorbij dat jazz lager wordt aangeslagen dan de klassieke muziek. Voor diegenen die daarvan nog overtuigd moeten worden raad ik aan het op CD vastgelegde hoorcollege te volgen van Leonard Bernstein: “Bernstein on Jazz” van Sony Music met als ondertitel: What is Jazz? Bernstein on Jazz 5

De verdediging van compositie in het kader van het verschijnsel muziek lijkt van alle onderwerpen die ik in verband breng met compositie het minst noodzakelijk, misschien zelfs overbodig.

Feit is dat muziek gecomponeerd moet worden om te bestaan, het resultaat van het componeren is de compositie die wordt vastgelegd in bladmuziek. Maar juist bij jazz bestaat een vorm van musiceren die helemaal gebaseerd is op de improvisatie en het al spelende componeren:

De jam session. Het heeft het voordeel van de frisheid van de inval, de fantasie van het moment en omdat het een groepsproces is is het afhankelijk van de kwaliteiten van elk van de deelnemers, zowel in vaktechnisch kunnen als in kwaliteit van de fantasie en de wil om ook de anderen de tijd te geven hun aandeel te leveren. Dat kan alleen als ieder van de kwaliteiten van de ander overtuigd is.

Een goede compositie is in dit geval ook nog gebaseerd op een goed teamverband en een rangschikking van onderdelen van een organisatie, om zodoende een optimaal resultaat te bereiken.

Hoe anders, maar even belangrijk, wordt het werk van de klassieke componist ervaren. Johan Sebastiaan Bach is voor alle klassieke muziek liefhebbers de absolute grootmeester van de compositie. Ofschoon Bach meestal zijn composities in opdracht maakte, is zijn uitwerking van de gevraagde compositie dikwijls van een buitenaardse schoonheid. De intrigerende harmonie en schoonheid van zijn muziek heeft steeds opnieuw grote invloed op de gemoedstoestand van de luisteraar en blijkt nooit te vervelen. De combinatie van intrigerende harmonie en de schoonheid van de muziek is gebaseerd op de kwaliteit van de compositie, de opbouw en rangschikking van de onderdelen.

Bij het vergelijken van de beeldende kunst en de muziek wordt de vergelijking van Bach met de geometrische abstractie gemakkelijk gemaakt.

Op een soortgelijke manier kan ook verhalende muziek vergeleken worden. En wel met de lyrische abstractie.  De titels van deze muziekstukken worden dan gemakkelijk met het onderwerp vereenzelvigd: “An der schönen blauen Donau” van Johan Strauss of “De schilderijententoonstelling” van Moussorgsky.

Het blijkt steeds weer dat de kwaliteit van de compositie de basis is voor hartveroverende kunst. Maar volgens het gedachtegoed van Yellow Fellow gaat de invloed van het begrip compositie nog veel verder omdat het woord ook toepasbaar is om allerlei menselijke activiteiten te omschrijven. De wetten van de kunst en de creativiteit blijken dan ook van toepassing op allerlei organisaties waarin mensen moeten samenwerken. De esthetische organisatie is een effectieve organisatie.

   

Advertenties